👉Tham gia Kênh Telegram theo dõi kèo kiếm COIN => Bấm vào đây
1.Có
thể dùng các đại từ, danh từ để xưng hô.
Một số từ ngữ dùng để xưng
hô trong tiếng Việt và cho biết cách dùng những từ ngữ
+Chúng tôi, chúng tao, chúng
mày, bọn.. (số nhiều)
-
Danh từ: + Ông, bà, chú, bác, cô, anh, chị, em... ( quan hệ gia đình )
+ Thủ trưởng, Bác sĩ, gia sư, (
chức vụ, nghề nghiệp)
+ Bạn... ( quan hệ XH)
-
DT riêng: Trang, Hùng, Hoa… xưng hô bằng tên riêng
Có
thể so sánh với cách dùng từ xưng hô trong Tiếng Anh (I, you)à sự tinh tế, giàu sắc thái biểu cảm của tiếng Việt
2.Ngữ
liệu (SGK)
-Từ
ngữ xưng hô:
Đ1: Em – anh
Ta – chú mày
Đ2:Tôi – anh
-Phân tích sự thay đổi cách
xưng hôàSự thay đổi cách
xưng hô là do tình huống giao tiếp và vai xã hội quyết định.:
II.Luyện
tập:
BT1: từ xưng hô chúng ta
là nhầm, phải thay bằng chúng em.
Câu: Ngày mai chúng ta làm lễ thành hôn, mời
thầy đến dự.
- Lời mời có sự nhầm lẫn
trong cách dùng từ xưng hô:
- Chúng ta: Cách xưng
hô ở ngôi thứ nhất số nhiều ( chỉ chung cả người nói và người nghe) = Ngôi gộp.
- Chúng em: Cách xưng hô ngôi thứ nhất
số nhiều nhưng chỉ riêng nhưng chỉ riêng về phía người nói ( Ngôi trừ)
Vì: Có sự nhầm lẫn là do thói quen dùng
tiếng mẹ đẻ của nữ học viên người Châu Âu.
BT2:
+
Dùng “ chúng tôi”: Tăng tính khách quan cho luận điểm KH trong VĂN BẢN;
thể
hiện sự kiêm tốn của tác giả.
+Dùng
“ Tôi”: Khi cần nhấn mạnh ý kiến cá nhân.
Dùng “chúng tôi”: thể hiện sự
khiêm tốn và tăng tính khách quan
-BT3:
+Cách
gọi “ mẹ” của Thánh Gióng : thông thường
+Cách
xưng: Ta - ông : Có sự khác thường. ( Đây là đứa trẻ khác thường)
Cách xưng hô: ta-ông là khác
thường
-BT4: Cách xưng hô thể
hiện tinh thần tôn sư trọng đạo rất đáng để noi theo.
-BT5:
Cách
xưng hô của Bác thể hiện sự bình đẳng, tôn trọng nhân dân
+Trước
1945 đất nước ta còn là nước PK. Đứng đầu nhà nước là Vua. Xưng với dân chúng “
Trẫm” (Vai xã hội: trên- dưới)
+Bác
Hồ: Xưng “ Tôi” và “ đồng bào” tạo sự
gần gũi, thân thiết, tôn trọng. Đó là quan hệ bình đẳng (Vai xã hội ngang hàng)
Cách xưng hô của cai lệ thể hiện sự trịch thượng, hống hách. Cách xưng hô của chị Dậu ban đầu hạ mình, nhẫn nhục (nhà cháu-ông), nhưng sau đó thay đổi hoàn toàn: tôi-ông, rồi bà-màyà thể hiện sự thay đổi thái độ và hành vi ứng xử của nhân vật. Nó thể hiện sự phản kháng quyết liệt của một con người bị dồn đến bước đường cùng
1. Hãy nêu một số từ ngữ dùng để xưng hô trong tiếng Việt và cho biết cách dùng những từ ngữ đó?
Trả lời:
Một số từ ngữ dùng đế xưng hô trong tiếng Việt: tôi, mình, cậu, tớ, anh, chị, chúng tôi, bọn mày, bọn tao...
- Khi để xưng, người nói dùng: tôi, mình, tớ.... với người đối thoại gọi là cậu, anh, chị....
- Nếu dùng ở số nhiều: chúng tôi, bọn mày, bọn tao...
2. Xác định các từ ngữ xưng hô trong hai đoạn trích trên? Phân tích sự thay đổi về cách xưng hô của Dế Mèn và Dế Choắt trong đoạn trích (a) và đoạn trích (b). Giải thích sự thay đổi đó.
Trả lời:
* Từ ngữ xưng hô trong hai đoạn:
- Dế Mèn - nhân vật kể chuyện xưng "tôi"
- Dế Mèn xưng hô với Dế Choắt: ta - chú mày trong đoạn trích (1), tôi - anh trong đoạn trích (2).
- Dế Choắt xưng hô với Dế Mèn: em - anh trong đoạn trích (1), tôi - anh trong đoạn trích (2).
* Phân tích và giải thích sự thay đổi từ ngữ xưng hô.
- Trong đoạn trích thứ nhất, sự xưng hô của hai nhân vật rất khác nhau, đó là sự xưng hô bất bình đẳng của một kẻ ở vị thế yếu, cảm thấy mình thấp hèn, cần nhờ vả người khác và một kẻ ở vị thế mạnh, kiêu căng và hách dịch. Nhưng trong đoạn trích thứ hai, sự xưng hô thay đổi hẳn, đó là sự xưng hô bình đẳng (tôi - anh), không ai thấy mình thấp hơn hay cao hơn người đôi thoại.
- Có sự thay đổi về xưng hô như vậy vì tình huống giao tiếp thay đổi, vị thế của hai nhân vật không còn như trong đoạn trích thứ nhất nữa. Dế Choắt không còn coi mình là đàn em, cần nhờ vả, nương tựa Dế Mèn nữa mà nói với Dế Mèn những lời trăng trối với tư cách là một người bạn.
LUYỆN TẬP
1. Có lần , một giáo sư Việt Nam nhận được thư mời dự đám cưới của một nữ học viên châu Âu đang học tiếng Việt. Trong thư có dòng chữ:
Ngày mai, chúng ta làm lễ thành hôn, mời thầy đến dự.
Lời mời trên có sự nhầm lẫn trong cách dùng từ như thế nào? Vì sao có sự nhầm lẫn đó?
Trả lời:
Ngôn ngữ châu Âu có từ xưng là 1 từ để chỉ số phức (như “we” trong tiếng Anh) nên có thể dịch sang tiếng Việt là chúng tôi hoặc chúng ta tùy thuộc vào tình huống. Do ảnh hưởng của thói quen trong tiếng mẹ đẻ nên cô học viên có sự nhầm lẫn, làm cho ta có thể hiểu lễ thành hôn là của cô học viên và vị giáo sư Việt Nam.
2. Trong các văn bản khoa học, nhiều khi tác giả của văn bản chỉ là một người nhưng vẫn xưng chúng tôi chứ không xưng tôi. Giải thích vì sao?
Trả lời:
Việc dùng chúng tôi thay cho tôi trong các văn bản khoa học nhằm tăng thêm tính khách quan cho những luận điểm khoa học trong văn bản. Ngoài ra, việc xưng hô này còn thể hiện sự khiêm tốn của tác giả.
3. Phân tích từ xưng hô mà cậu bé dùng để nói với mẹ mình và nói với sứ giả. Cách xưng hô như vậy nhằm thể hiện điều gì?
Trả lời:
- Đứa bé gọi mẹ của mình theo cách gọi thông thường. Nhưng xưng hô với sứ giả thì sử dụng những từ ta - ông. Cách xưng hô như vậy cho thấy Thánh Gióng là một đứa bé khác thường.
- Mặt khác, điều đó báo trước, đối với người mẹ, Gióng chỉ là một đứa trẻ, nhưng đối với quốc gia, xã hội, Gióng sẽ là một người anh hùng.
4. Phân tích cách dùng từ xưng hô và thái độ của người nói trong câu chuyện.
Trả lời:
Vị tướng, tuy đã trở thành một nhân vật nổi tiếng, có quyền cao chức trọng, nhưng vẫn gọi thầy cũ của mình là thầy và xưng là em. Ngay khi người thầy giáo già gọi vị tướng là ngài thì ông vẫn không hề thay đổi cách xưng hô. Cách xưng hô đó thể hiện thái độ kính cẩn và lòng biết ơn của vị tướng đốì với thầy giáo của mình. Đó quả là bài học sâu sắc về tinh thần “tôn sư trọng đạo”, rất đáng đế noi theo.
5. Phân tích tác động của việc dùng từ xưng hô trong câu nói của Bác.
Trả lời:
Trước năm 1945, đất nước ta còn là một nước phong kiến. Người đứng đầu nhà nước là vua. Vua không bao giờ xưng với dân chúng của mình là tôi, mà xưng là trẫm. Việc Bác, người đứng đầu nhà nước Nam mới, xưng là tôi và gọi dân chúng là đồng bào tạo cho người nghe cảm giác gần gũi, thân thiết với người nói, đánh dấu một bước ngoặt trong quan hệ giữa lãnh tụ và nhân dân trong một đất nước dân chủ.
6. Các từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên được ai dùng và dùng với ai? Phân tích vị thế xã hội, thái độ, tính cách của từng nhân vật qua ách xưng hô của họ. Nhận xét sự thay đổi cách xưng hô của chị Dậu và giải thích lí do của sự thay đổi đó.
Trả lời:
- Các từ ngữ xưng hô trong đoạn trích này là của một kẻ có vị thế, quyền lực (cai lệ) và một người dân bị áp bức (chị Dậu).
- Cách xưng hô của cai lệ thể hiện sự trịch thượng, hống hách. Còn cách xưng hô của chị Dậu ban đầu hạ mình, nhẫn nhục (nhà cháu - ông), nhưng sau đó thay đổi hoàn toàn: tôi - ông, rồi bà - mày. Sự thay đổi cách xưng hô đó thể hiện sự thay đổi thái độ và hành vi ứng xử của nhân vật. Nó thể hiện sự phản kháng quyết liệt của con người khi bị dồn đến bước đường cùng.
Liên quan(Sangkiengiaovien.com)
>> Đề ngữ văn vào 10 có đáp án
>> Tìm hiểu các tác phẩm khác
>> Tìm hiểu các tác phẩm Văn học lớp 9
SOẠN VĂN: SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
Có thể bạn quan tâm
>> Xem điểm chuẩn lớp 10 các tỉnh-thành trên cả nước
>> Thống kê điểm chuẩn lớp 10 hàng năm các tỉnh thành trên cả nước
>> Tìm hiểu các tác phẩm khác
>> Tìm hiểu các tác phẩm Văn học lớp 9
SOẠN VĂN: SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
Có thể bạn quan tâm
>> Xem điểm chuẩn lớp 10 các tỉnh-thành trên cả nước
>> Thống kê điểm chuẩn lớp 10 hàng năm các tỉnh thành trên cả nước
Ngữ văn, Ngữ văn 9, Kiến thức, Kiến thức THCS, Lớp 9,
↪Tham gia kênh telegram chuyên nhận kèo kiếm tiền miễn phí
III. Sàn giao dịch Coin
↪Link đăng ký sàn BINANCE - Sàn giao dịch tiền điện tử số 1 thế giới
↪Link đăng ký sàn OKX - Ví web3
↪Link đăng ký sàn ATTLAS- Sàn giao dịch tiền điện tử Việt Nam
↪Link đăng ký sàn Bybit- Sàn giao dịch tiền điện tử mới nhiều ưu đãi
V. Chứng khoán
Tham gia kênh Telegram theo dõi kèo kiếm coin miễn phí=> Bấm vào đây
0 comments Blogger 0 Facebook
Post a Comment